Jak prawidłowo przygotować przypisy i bibliografię w tłumaczeniach?

Przekład może mieć wiele oblicz. Nie chodzi tylko i wyłącznie o różne branże, dziedziny i sektory, ale o najróżniejsze aspekty techniczne. O te małe sprawy, z pozoru nieistotne elementy tłumaczeń, które można potraktować po macoszemu. Dobry tłumacz jednak zdaje sobie sprawę, że diabeł tkwi w szczegółach, co ma swoje szczególne odzwierciedlenie w aparacie bibliograficznym, który pojawia się w wielu materiałach, tekstach czy publikacjach do przekładu. Tymczasem opis bibliograficzny i przypisy mogą stanowić problem. Dlaczego? Nie tylko trzeba potrafić je przekładać, ale wiedzieć, jak się je stosuje.  Jest to szczególnie często spotykane w tych zleceniach, które dotyczą tekstów wydawnictw naukowych czy różnego rodzaju opracowaniach tworzonych przez specjalistów dla specjalistów. Jak prawidłowo przygotować przypisy i bibliografię w tłumaczeniach? Oto kilka ważnych informacji!

Tłumaczenie bibliografii – poznaj elementy bibliografii

Wiesz, co w ogóle oznacza słowo bibliografia? Składa się ono z dwóch greckich wyrazów. Pierwszy z nich to „βιβλιο” – „książka”. Drugi to  „γραφία” – „pisanie”. Pierwsza bieżąca bibliografia narodowa w Europie pojawiła się na przełomie 1797 – 1810 roku. Słynnymi polskimi bibliografami byli między innymi Karol Józef Teofil Estreicher czy Joachim Lelewel. Barbara Osuchowska w „Poradniku autora, tłumacza i redaktora” informuje o tym, że bibliografie tworzone są według różnych koncepcji. Możesz więc spotkać się na przykład z bibliografią ogólną, specjalną, dziedzinową, adnotowaną, bieżącą, kompletną czy selektywną. Istny zawrót głowy? Na dokładkę są jeszcze przypisy. Tu mogą być końcowe lub dolne, rzeczowe, terminologiczne, bibliograficzne, informacyjne. To nie wszystko! W starszej literaturze same tylko przypisy rzeczowe mają swoje różne wariacje, m.in.: źródłowe zwykłe, źródłowe rozszerzone, odsyłające, polemiczne czy dygresyjne. Pocieszeniem jest fakt, że w pracach naukowych króluje przede wszystkim bibliografia załącznikowa.

Jakie elementy powinna mieć poprawnie przygotowana bibliografia? Zawsze trzeba podawać miejsce i rok wydania, wydawcę czy nazwisko autora danej publikacji? Niezależnie od tego po ci dla kogo przygotowujesz bibliografię pamiętaj o tym, że powinna być ona zrobiona prawidłowo. To taka bardziej formalna część każdego tekstu czy publikacji, w której się pojawia. Ma związek z cytowaniem źródeł. Odsyła też do tych źródeł. Jak się w ogóle za nią zabrać? Oto kilka ważnych zasad, o których trzeba pamiętać. Nawet jeśli nie będziesz musiał samodzielnie wykonać bibliografii czy przygotować przypisów, warto to wiedzieć.

  • Podaj autora. Przy większej liczbie autorów miej na uwadze zasadę – przywołujesz trzy nazwiska.
  • Wskaż tytuł książki, publikacji, rozdziału książki.
  • W przypadku tłumaczenia na inny język należy do elementów opisu bibliografii włączyć tłumacza.
  • Oznacz wydanie książki. Jak to prawidłowo zrobić? Jeśli to I wyd, nie musisz tego odznaczać. Zaznacza się to przy drugim, trzecim czy kolejnym wydaniu.
  • Powinno pojawić się miejsce wydania i rok wydania.
  • Wskaż lokalizację tekstu w obrębie tekstu głównego – na przykład należy podać numer tomu, numer strony.
  • Strona czy strony.
  • Pozycje bibliograficzne porządkuje się alfabetycznie.
  • Inicjał imienia autora pojawia się po nazwisku.
  • W przypadku prac zbiorowych podaje się też redaktorów.
  • Na końcu postaw kropkę.
  • Wyrazy obcojęzyczne zaleca się napisać kursywą.
  • Przygotowując tekst do bibliografii miej na uwadze, że krótkie cytaty autora w tekście powinno się zaznaczyć prostą czcionką w cudzysłowie, dłuższe cytaty bez cudzysłowu.
  • Należy stosować konsekwentnie opis źródeł.

Polecane dla Ciebie:

Jak prawidłowo przygotować przypisy i bibliografię w tłumaczeniach?

Jesteś młodą osobą? A może to Twoje pierwsze spotkanie z bibliografią w tłumaczeniach? Jak prawidłowo przygotować bibliografię w przekładzie? Benjamin Franklin zawsze powtarzał, że „inwestowanie w wiedzę, zawsze przynosi największe zyski”. W tym przypadku również. Źle wykonane przypisy bibliograficzne nie tylko wyglądają nieprofesjonalnie, ale i stawiają osobę odpowiedzialną za tekst w złym świetle. W sytuacji, kiedy nie masz wiedzy i umiejętności, aby zająć się tym samodzielnie ważne wybrać zawodowego tłumacza. Fachowiec nie tylko zna się na języku obcym, ale i kompetencje, aby Ci pomóc właśnie w tej sprawie. Ma świadomość, kiedy może pojawić się skrót czy inicjał, w jakiej sytuacji postawić spację, czy zapis ma być wykonany cyframi arabskimi lub zna się na „tamże”, „ibidem”, „idem” czy „op”, „cyt”, „cit”. Kłopotem nie jest wkomponowanie adresu strony www w odnośnik źródłowy. Nie ma kłopotu ze wskazaniem redakcji, tudzież z zapisem „red”. Nie jest mu również obce pojęcie indeks. Nie martw się tym, że tylko Ty nie wiesz, jak się za to zabrać. Prawidłowe przygotowanie przypisów i bibliografii to sprawa, która nastręcza trudności wielu osobom. Każdy, kto dziś jest obyty z tym tematem zdradzi Ci, że cały sukces skrywa się w tym, aby zacząć od podstaw. Nauczyć się używania tej aparatury, dobrze też przejrzeć wiele przykładów. Ale jeśli nie masz czasu lub głowy do tego, aby już dziś zgłębić sprawę, po prostu oddaj przypisy i bibliografię w ręce zawodowca.

  • Do pracy nad przekładem tekstu z przypisami i bibliografią zatrudnij zawodowego tłumacza. Ma wiedzę, doświadczenie i umiejętności, które możesz wykorzystać w swojej sprawie!
  • Profesjonalista bezbłędnie przygotuje Ci aparat naukowy na przykład do pracy dyplomowej, tekstów naukowych czy artykułu do czasopisma. Oznacza to bezbłędność na każdym poziomie tekstu.
  • Tłumacz zna metodykę tworzenia przypisów i bibliografii. Przełoży się to na wysoką jakość przekładu w każdym aspekcie.
  • Takie zlecenia wykonują tłumacze pracujący jako freelancerzy i biura tłumaczeń. Czyli zawodowcy.
  • Wybierz tłumacza, który specjalizuje się w pracy z tekstem z tego typu aparaturą. Dlaczego? Bo to najbardziej kompetentny człowiek, w którego ręce może trafić Twoje zlecenie.
  • Profesjonalista to profesjonalne „przedstawienie się” zagranicznemu czytelnikowi. A na pewno zależy Ci na jak najlepszym zaprezentowaniu się odbiorcom, prawda?

Bibliografia i przypisy

Nie ważne czy sprawa dotyczy materiały dostępnego w Internecie, czy opracowania przypisów bibliograficznych i powołań do kolejnego wydania publikacji poza Polską. Zawsze trzeba wykonać to profesjonalnie. Bibliografia i przypisy mogą nastręczyć trudności, szczególnie laikowi. Myśląc o wydaniu publikacji naukowej, książki, artykułu w zagranicznym czasopiśmie – pamiętaj, że jak Cię widzą, tak Cię piszą. Błędy, przeinaczenia, brak odpowiedniej aparatury to oznaka braku profesjonalizmu. Nie chcesz, aby z takimi etykietami było kojarzone Twoje nazwisko? Wybierz odpowiedniego specjalistę do tego zadania. Najlepiej takiego, który zna się na rzeczy i to w kontekście kraju języka docelowego. Miej na uwadze fakt, że w różnych miejscach metodologia stosowania przypisów i bibliografii jest nieco inna. Chcesz pokazać się wszystkim od jak najlepszej strony? Znajdź zawodowego tłumacza, który Ci w tym pomoże. Sprawnie wykona przekład treści, ale i pełnego opisu bibliograficznego. Tylko wtedy będziesz mieć pewność, że wszystko zostało dopięte na ostatni guzik.